|
.. آشنائي با ارزش داروئی و اقتصادی گياه كور (KAVAR) در فلوراي غنی مغان .. |
 |
 |
 |
|
نوشته شده توسط S.Bagherzadeh
|
|
يكشنبه ۰۸ آذر ۱۳۸۸ ساعت ۰۰:۵۸ |
|
از : جناب آقای مهندس نادر نوائی
فرستنده مطلب : جناب آقای رسول ایرانی
هرساله از اواسط خرداد ماه گياهي با نام علمي Capparis spinoza و نام هاي محلي كوبر و داغ قارپوزي ، شاخه هاي پر انشعاب خود را مي گستراند و با برگهاي سبز و گلهاي زيبايش ، منظره دل انگيزي را بر پهنه مراتع دشت مغان هديه و هزاران مرد و زن ، دختر و پسر مغاني را به آغاز فصل برداشت گلهاي ناشكفته خود فرا مي خواند .
در داخل پوشش گل اين گياه ، تعداد فراواني پرچم دراز وجود دارد كه مجموعا” ظاهري بسيار زيبا به گل مي بخشدند . ميوه هاي بيضوي شكل كور در آغاز به رنگ سبز روشن و با گوشتي تلخ ظاهر و به تدريج مايل به قرمز شده و در زمان رسيدن شيرين مي گردند . در حال حاظر مهمترين قسمت مورد استفاده اين گياه ، جوانه ها يا تكمه هاي مولد گل آنست كه معمولا” پس از چيده شدن در حدود 3 ماه در آب نمك 8% و يا سركه نگهداري شده و سپس مصرف مي گردد و يا اينكه مستقيما” به مصرف توليد اسانس كاپاري روتين ( داروي ضد نقرس و .... ) مي رسد .
خواص درماني Kavar :
* پوست و ريشه گياه سابقا” در بيماري هاي كبد و طحال مصرف فراواني داشته و در موارد ضروري به عنوان مدر ، قابض و نيرو دهنده و نيز در رفع كم خوني و رنگ پريدگي دختران جوان ، ضعف عمومي همراه با ضعف اعصاب و همچنين در نقرس معمول بوده است . ضمنا” مطالعات جديد نيز اثرات مفيد اين گياه را در درمان بيماري هاي هيستري و حالات عصبي ديگر و رماتيسم تاييد نموده است .
* پوست گياه با طعمي تند و گس ، اثر آرام كننده ، معرق ، ملين و ضد كرم دارد .
* جوانه هاي ناشكفته و مولد گل آن اثر نيرو دهنده و كمي مدر دارد و از جوشانده آن در مصارف داخلي ، هنوز هم در الجزاير براي مداواي نقرس استفاده مي شود .
* مايع غليظ حاصل از جوشانيدن قطعات كوجك ريشه ، ساقه ، گل و ميوه هاي نارس و كامل اين گياه ، اثر بسيار قابل توجهي در رفع بيماري درد مفاصل بزرگسالان دارد(تجربيات نويسنده مقاله )
* ميوه كاملا” رسيده گياه محتوي انواع الكالوئيد و گليگوزوئيد هاي ويژه اي است كه بيش از ديژل و ماژل ( داروهاي آنتي اسيد معده ) در تنظيم اسيد معده و نيز تسكين درد هاي مربوطه تاثير دارد . با اين توضيح كه خوردن مستقيم بيش از 15 عدد از قسمت گوشتي ميوه رسيده آن نقش مخدر و مسكن قوي را موجب مي گردد ( تجربيات شخصي نويسنده مقاله ) .
* ساليان درازي است كه مصرف ميوه هاي نارس و كوچك اين گياه پس از فراوري در آب نمك و يا سركه و رفع تلخي آن ، ترشي خوشمزه با خواص درماني در هضم غذاهاي سنگين و رفع يبوست در اقصي نقاط مملكت بويژه در بين مردم شهرهاي اروميه ، شيراز و جيرفت رايج است ( شيرازي ها اين ترشي خوشمزه را همراه با موسير برش داده شده ، تهيه مي كنند ). گفتني است كشورهاي زيادي از جمله استراليا ، ايتاليا ، اسپانيا ، به صورت جدي تحقيقات وسيعي را بر روي خواص درماني قسمت هاي مختلف اين گياه در درمان بيماري هاي قلب و عروق ، رماتيسم ، ناراحتي هاي عصبي ، نقرس ، غده پروستات و .... از 10 سال قبل آعاز كرده اند و با اخذ نتايج قابل توجه همچنان ادامه دارد . در ضمن در بعضي از نواحي مديترانه كشت و پروش اين گياه رواج پيدا كرده است .
 |
اندام هاي مورد استفاده كوبر :
تمامي اندام هاي هوائي و زميني كوبر قابل استفاده است ولي معولاً از گل هاي ناشكفته گياه بهره برداري بيشتري مي شود ،
ميزان محصول :
از هرهكتار زمين مورد كشت كوبر ( در سال دوم ) حدود 3 تن گل ناشكفته بدست مي آيد .
كاشت :
با توجه به رشد قابل توجه اين گياه فاصله كشت بذرهاي ضدعفوني شده روي رديف 3متر و فاصله رديف ها از همديگر نيز در حد 3 متر پيشنهاد مي شود .
نياز كودي و آبياري :
در پائيز و به هنگام تهيه چاله هاي كشت بذر ، مصرف 500 كيلوگرم در هكتار كود آلي گرانوله گوگردي پيشنهاد مي گردد. ، در سالهاي بعدي ريشه تنومند اين گياه نياز غذائي خود را از اعماق خاك هاي شني و ظاهراً كم ارزش مراتع تامين مي نمايد .
آفات گياه كوبر در مغان :
علاوه بر جانور باهوشي مثل روباه كه قرن هاست به ارزش داروئي اين گياه در هضم غذاهاي سنگين و نيز خواص قوي تسكيني آن پي برده است ، تنها آفت مشخص گياه كوبر در مغان ، گونه اي از پروانه هاي ساقه خوار شبيه Pyrusta است ( به اندازه 25% اندازه ساقه خوار ذرت ) كه شديدا” به اين گياه علاقه داشته و روي هر ميوه حداقل تا 20 عدد تخم به صورت منفرد مي گذارد . لاروهاي اين آفت سيكل زندگي خود را در داخل قسمت گوشتي ميوه به اتمام رسانده و پروانه ها پس از خروج و جفتگيري مجددا” روي ميوه هاي جديد تخم گذاري مي نمايند . تعداد نسل اين آفت در مغان 4 نوبت است ( تجربه شخصي نويسنده مقاله ) . مورچه ها نيز به هندوانه رسيده كوبر شديداً علاقمندند .
زمان يرداشت :
زمان برداشت گياه كوبر (اگر هدف گل هاي ناشكفته باشد) از اواسط خرداد تا اواسط شهريور ماه مي باشد .
ساير اطلاعات و پيشنهادات :
گغتني است كه :
- دستگاه فرآوري اين گياه با ارزش ، چه به صورت ترشي و يا توليد اسانس ، پيچيده نيست و از بازارهاي داخلي به قيمت مناسب قابل تامين مي باشد .
- از دفتر صادرات خارجي وزارت بازرگاني و يا دفتر گل و گياه وزارت جهاد كشاورزي ، مي توان راجع به قيمت و وضعيت كلي بازار جهاني گياهان داروئي سوال نمود
- در كتاب سال گياهان داروئي ( جهاد دانشگاهي دانشگاه شهيد بهشتي - مركز تحقيقات گياهان داروئي ) آدرس و محل كار شركت هاي گياهان داروئي نوشته شده است .
- جامعه اسلامي احياء گياه درماني زير نظر مقام معظم رهبري فعاليت ميكند.
- آدرسهاي پستي تعدادي از سايت هاي فعال :
: E- MAIL : INFO@ OCIA.ORG
WWW.RIFR.ORG
WWW.OCIA.ORG
اثرات اقتصادي گياه داروئي كور در مغان :
گياه پاياي كوبر به دليل داشتن ريشه هاي طويل عمودي ، نسبت به كمي رطوبت مراتع مفان (متوسط ميزان بارندگي مغان 300 ميلي متراست ) كاملا” پايدار بوده و به طريق بذر و به صورت طبيعي تكثير مي يابد و هر ساله هزاران تن ، گل و ميوه به مراتع مغان هديه مي نمايد .
حدود 10 سالي است كه در ماه هاي خرداد لغايت اواسط شهريور ، هر روزه هزاران نفر از روستانيان پارس آباد مغان از بامدادان تا شامگاهان جهت جمع آوري گل هاي ناشكفته اين گياه داروئي كه خريدار عمده آن كشور تركيه است ، فعاليت و به چند نفر از عوامل خريدار محلي تحويل و توسط همين عوامل به خريدار اصلي آن يعني كشور تركيه حمل و تحويل مي نمايند . گفتني است كه مواد ارسالي از مغان در صنايع مربوطه به 2 صورت فراوري مي گردد ،يعني قسمتي از گلهاي ناشكفته به مصرف توليد اسانس كاپاري روتين و قسمتي ديگر به صورت ترشي مخصوص و خوش مزه در بسته بندي هاي مناسب ، اختصاص داده مي شود و با قيمتي در حد 10 برابر قيمت خريد راهي بازارهاي جهاني مي گردد .
هر ساله قيمت گلهاي ناشكفته اين گياه ( در حد هر كيلو 6000 ريال ) . توسط عاملين خريد تعيين و پس از جمع آوري و نمك زني به مقصد كشور تركيه ، حمل و تحويل مي گردد . هر نوجوان مغاني قادر به جمع آوري حدود 5 تا 6 كيلو از گلهاي ناشكفته است و در يك فصل برداشت مي تواند حدود 500 كيلو به عاملين خريد تحويل نمايد .
2- قيمت هركيلو گل ناشكفته كوبر (در سال 1387 ) حدود 6000 ريال بوده است و از هركيلو گل نيز تا 10 ميلي گرم اسانس ( به قيمت 100.000 ريال ) بدست مي آيد. ( ارزش پروسس ) . 1- براساس تفاهم نامه 14 ماده اي وزراي محترم جهاد كشاورزي و بهداشت و درمان ، اگر زارعي اقدام به كشت گياه داروئي نمايد ، شركت دارو پخش بايد ضمن پرداخت 25% به عنوان پيش خريد ، با زارع قرارداد لازم را منعقد نمايد . متاسفانه اين تفاهم تا كنون اجرا نشده است ( دفتر گل و گياه وزارت جهاد كشاورزي ) .
نادر نوائي
واحد آموزش شركت كشت و صنعت و دامپروري مغان
تلفن : 09149662962
منابع مور استفاده :
- بولتن اخبار تحقيقاتي استراليا
- كتب گياهان داروئي ايران
- اطلاعات مكتسبه از دوره مديريت گياهان داروئي و معطر - مركز آموزش كشاورزي مغان سال 1383
- اطلاعات كارشناسي كشت و صنعت مغان بويژه آقاي هوشنگ قاليچه چي
- اطلاعات ، تحقيقات و تحربيات ساليان خدمت نويسنده در مغان ( نادر نوائي )
|
|
آخرین به روز رسانی در يكشنبه ۲۰ تیر ۱۳۸۹ ساعت ۲۱:۳۹ |
:: مقالات بیندگان 
